Bu makale, GESPORT projesine dahil be\u015f \u00fclkenin (Birle\u015fik Krall\u0131k, \u0130talya, \u0130spanya, Portekiz ve T\u00fcrkiye) USF\u2019lerindeki ba\u015fkan rol\u00fcndeki kad\u0131nlar\u0131n mevcudiyetini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca federasyonlar\u0131n baz\u0131 \u00f6rg\u00fctsel de\u011fi\u015fkenlerinin, \u00f6zellikle federasyon y\u00f6netim kurulunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, kurulda var olan cinsiyet \u00e7e\u015fitlili\u011finin derecesinin ve federasyonun kurulu\u015f y\u0131l\u0131n\u0131n bir kad\u0131n\u0131n USF ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bulunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde herhangi bir etki yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu nedenle makale, tan\u0131mlay\u0131c\u0131 ama\u00e7lara ek olarak, \u00f6rg\u00fctsel y\u00f6nlerin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulayarak sporda kad\u0131n liderli\u011fini te\u015fvik eden fakt\u00f6rlerin bilgisine katk\u0131da bulunmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 alanda spor federasyonlar\u0131n\u0131n \u00e7ok az say\u0131da kad\u0131n ba\u015fkan\u0131n\u0131n bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden yola \u00e7\u0131karak makale, incelenen be\u015f \u00fclkenin USF\u2019lerinde ka\u00e7 kad\u0131n ba\u015fkan\u0131n bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, baz\u0131 de\u011fi\u015fkenlerin kad\u0131n ba\u015fkan olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyip etkilemedi\u011fini ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fken federasyonlar\u0131n baz\u0131 \u00f6rg\u00fctsel y\u00f6nleriyle ilgilidir. \u00d6zellikle sosyolojik (spor kurulunda cinsiyet \u00e7e\u015fitlili\u011fi), demografik (federasyonun do\u011fum tarihi) ve y\u00f6netim de\u011fi\u015fkeni (federasyon y\u00f6netim kurulunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc) dikkate al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu se\u00e7imin nedeni, bu de\u011fi\u015fkenlerin literat\u00fcrde zaten farkl\u0131 organizasyon t\u00fcrlerinde ve spor da dahil olmak \u00fczere farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde \u00fcst s\u0131ralarda yer alan kad\u0131nlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkili olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bahsedilen de\u011fi\u015fkenlerin etkisini de\u011ferlendirmek i\u00e7in, be\u015f \u00fclkenin federasyonlar\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131 olan 297 USF\u2019den olu\u015fan \u00f6rnekleme lojistik regresyon analizi uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rneklem BK\u2019de 58 (%19,5), \u0130talya’da 55 (%18,5), \u0130spanya’da 66 (%22,2), Portekiz’de 56 (%18,9) ve T\u00fcrkiye’de 62 federasyona (%20,9) e\u015fde\u011ferdir. Federasyonlara ait veriler, federasyonlar\u0131n resmi web sitelerinde bulunan bilgilere dayal\u0131 olarak Mart ve Kas\u0131m 2018 aras\u0131nda olu\u015fturulan ilk veri taban\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Analiz, s\u00f6z konusu d\u00f6nemde bir kad\u0131n\u0131n ba\u015fkan oldu\u011fu federasyonlar\u0131n az oldu\u011funu ve \u00f6rneklemin ortalama %0,07’sini temsil etti\u011fini do\u011frulamaktad\u0131r. En fazla kad\u0131n ba\u015fkana sahip \u00fclke, 13 kad\u0131n ba\u015fkana sahip BK\u2019dir. \u00dc\u00e7 kad\u0131n ba\u015fkan ile \u0130spanya ve T\u00fcrkiye, BK\u2019yi takip etmektedir. Portekiz’in iki kad\u0131n ba\u015fkan\u0131 (%9,1) ve \u0130talya’n\u0131n sadece bir kad\u0131n ba\u015fkan\u0131 (%4,5) vard\u0131. Ana bulgu y\u00f6netim kurulunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, spor kurulunun cinsiyet \u00e7e\u015fitlili\u011finin ve organizasyonun ya\u015f\u0131n\u0131n, federasyonlarda ba\u015fkan\u0131n cinsiyeti \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkisinin olmamas\u0131na y\u00f6neliktir. Ayr\u0131ca \u0130talya, Portekiz veya \u0130spanya’da olmak ve BK\u2019yi referans almak y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131 olarak bir kad\u0131n olma ihtimalini olumsuz etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7al\u0131\u015fma, hem toplumsal cinsiyet odakl\u0131 literat\u00fcre hem de politika yap\u0131c\u0131lar i\u00e7in \u00f6nemli bir bilgi taban\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Literat\u00fcre yap\u0131lan katk\u0131ya gelince, ikincisinin her zaman spor d\u0131\u015f\u0131ndaki ba\u011flamlarda olmak \u00fczere ele al\u0131nan \u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fkenin bir \u015fekilde liderlik pozisyonlar\u0131n\u0131n cinsiyetini etkiledi\u011fine dikkat edilmelidir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z bunun yerine, spor federasyonlar\u0131nda etki yaratmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ikincisinin di\u011fer organizasyon t\u00fcrlerine k\u0131yasla kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklere sahip oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Benzer sonu\u00e7, politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n spor sekt\u00f6r\u00fcnde di\u011fer sekt\u00f6rlere g\u00f6re daha radikal cinsiyet politikalar\u0131 benimsediklerini g\u00f6stermektedir. \u0130lgili sonu\u00e7, bu t\u00fcr bir spor organizasyonunda ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a erkeklikle ba\u011flant\u0131l\u0131 di\u011fer \u00f6rg\u00fctsel ba\u011flamlarda oldu\u011fundan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sembolik anlama sahip oldu\u011funun yans\u0131mas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce, federasyon y\u00f6netim kurulu i\u00e7inde cinsiyet \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile anlaml\u0131 bir ili\u015fki bulunamam\u0131\u015f olmas\u0131, bir kad\u0131n y\u00f6neticinin toplumsal temsilinin, bir kad\u0131n federasyon ba\u015fkan\u0131n\u0131nkinden farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla federasyon y\u00f6netim kurulunda kad\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n nedenleri, ba\u015fkan olarak kad\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n sebeplerinden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131d\u0131r. Bu makalenin bir \u00f6n bask\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fc Zenodo’dan ve proje web sitesinden indirilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Makale referans\u0131:<\/p>\n\n\n\n
Avrupa Ulusal Spor Federasyonlar\u0131 Kurullar\u0131nda Kad\u0131n Y\u00f6neticiler: Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Bir \u00c7al\u0131\u015fma. DOI: 10.5281\/zenodo.6834672\n\nBuradan indirilebilir: <\/pre>\n\n\n\n\n